Η κίνηση προς μια πιο υγιή και ανθεκτική κτηνοτροφία στη Ελλάδα

Η κτηνοτροφία αποτελεί βασικό κλάδο της ελληνικής αγροτικής οικονομίας, αλλά και μια από τις μεγαλύτερες προκλήσεις για την ελληνική πολιτική και την κοινωνία. Με την ανάπτυξη της βιομηχανίας κτηνοτροφίας να συνδέεται με περιβαλλοντικές αποτυχίες, κοινωνικές ανησυχίες και οικονομικές ανισότητες, η τελευταία δεκαετία έχει βρει ευρεία συζήτηση για την ανάγκη μετασχηματισμού της. Σύμφωνα με στατιστικά στοιχεία της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής, το 2022 οι παραγωγικές μονάδες κτηνοτροφίας στην Ελλάδα παρήγαγαν περίπου 2,5 εκατομμύρια τόνοι κρέατος και γάλατος, με το γάλα να αποτελεί το βασικό προϊόν, ενώ το κρέας διακινείται κυρίως σε ευρωπαϊκές αγορές. Η www.capospin.net.gr/ της κτηνοτροφίας στη χώρα μας είναι πολυσχιδής, με τη βιομηχανική κτηνοτροφία να κυριαρχεί σε πολλές περιοχές, παρά την αυξανόμενη δημοτικότητα των οργανικών και βιολογικών μεθόδων.

Ένα από τα κύρια προβλήματα που αντιμετωπίζει η ελληνική κτηνοτροφία είναι η υπερκατανάλωση πόρων και η φθορά του περιβάλλοντος. Σύμφωνα με έρευνες, οι εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου από την κτηνοτροφία αντιπροσωπεύουν περίπου το 10% του συνολικού εκπομπών της Ελλάδας, με το μεθάνιο και το διοξείδιο του άνθρακα να είναι οι κύριοι παράγοντες. Η υπερκαταναλωτική κτηνοτροφία, η οποία χαρακτηρίζεται από την παραγωγή μεγάλων ποσοτήτων κρέατος και γάλατος με χαμηλή ποιότητα ζωής για τα ζώα, έχει οδηγήσει σε αύξηση των ζoonotic ασθενειών και της ανθεκτικότητας σε αντιβιοτικά. Επιπλέον, η χρήση αντιβιοτικών στην κτηνοτροφία έχει οδηγήσει σε αυξημένη αντίσταση σε αυτά, με συνέπεια την απώλεια αποτελεσματικότητας των θεραπειών για τους ανθρώπους.

Η ελληνική κυβέρνηση έχει αναλάβει διάφορες πρωτοβουλίες για την αναβάθμιση της κτηνοτροφίας, με στόχο την ενίσχυση της περιβαλλοντικής και κοινωνικής ευθύνης. Ένα από τα σημαντικότερα μέτρα ήταν η εκδίκαση του Νόμου 4511/2018, ο οποίος καθιέρωσε το σύστημα ελέγχου και διαχείρισης της κτηνοτροφίας, με στόχο την προώθηση της βιολογικής και οργανικής κτηνοτροφίας. Ωστόσο, παρά τη βελτίωση σε ορισμένα πεδία, όπως η αύξηση της παραγωγής βιολογικού γάλατος από το 1% το 2010 στο 5% το 2022, παραμένουν σοβαρά ερωτήματα σχετικά με την εφαρμογή των κανόνων και την αποτελεσματικότητα των μέτρων.

Η ελληνική κοινωνία έχει επίσης αναπτύξει μια σειρά από πρωτοβουλίες και οργανώσεις που υποστηρίζουν την υγιή και ανθεκτική κτηνοτροφία. Οργανώσεις όπως το «Ελληνικό Κέντρο Βιολογικής Κτηνοτροφίας» και το «Ευρωπαϊκό Κέντρο Περιβαλλοντικής Κτηνοτροφίας» έχουν αναλάβει την προώθηση των βιολογικών μεθόδων και την εκπαίδευση των παραγωγών. Επιπλέον, έχουν δημιουργηθεί διάφορες αγορές και συλλόγοι που ενθαρρύνουν την αγορά προϊόντων από μικροπαραγωγούς, με στόχο την υποστήριξη μιας πιο τοπικής και βιώσιμης κτηνοτροφίας.

Η κίνηση προς μια πιο υγιή και ανθεκτική κτηνοτροφία στην Ελλάδα δεν είναι απλά μια περιβαλλοντική ή κοινωνική πρωτοβουλία, αλλά και μια οικονομική ευκαιρία. Η ανάπτυξη της βιολογικής και οργανικής κτηνοτροφίας μπορεί να δημιουργήσει νέες θέσεις εργασίας, να βελτιώσει την ποιότητα των προϊόντων και να αυξήσει την ανταγωνιστικότητα της ελληνικής αγροτικής οικονομίας. Ωστόσο, για να επιτευχθεί αυτό, είναι απαραίτητη η συνεργασία μεταξύ των πολιτικών, της βιομηχανίας και της κοινωνίας, καθώς και η ενίσχυση της έρευνας και της τεχνολογίας για την προώθηση των βιώσιμων μεθόδων.

• Το 2022, η Ελλάδα παρήγαγε περίπου 2,5 εκατομμύρια τόνοι κρέατος και γάλατος, με το γάλα να αποτελεί το βασικό προϊόν.
• Οι εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου από την κτηνοτροφία αντιπροσωπεύουν περίπου το 10% του συνολικού εκπομπών της Ελλάδας.
• Η βιολογική κτηνοτροφία αυξήθηκε από το 1% το 2010 στο 5% το 2022.
• Η χρήση αντιβιοτικών στην κτηνοτροφία έχει οδηγήσει σε αυξημένη αντίσταση σε αυτά, με συνέπεια την απώλεια αποτελεσματικότητας των θεραπειών.
• Η αγορά βιολογικών προϊόντων από μικροπαραγωγούς έχει αυξηθεί σημαντικά, υποστηρίζοντας μια πιο τοπική και βιώσιμη κτηνοτροφία.

Η προοπτική για μια πιο υγιή και ανθεκτική κτηνοτροφία στην Ελλάδα δεν είναι απλά μια επιλογή, αλλά μια αναγκαιότητα. Με την ενίσχυση της περιβαλλοντικής και κοινωνικής ευθύνης, την ανάπτυξη νέων τεχνολογιών και την ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ των ενδιαφερομένων πλευρών, η Ελλάδα μπορεί να αποκτήσει μια κτηνοτροφία που θα είναι πιο βιώσιμη, υγιής και ανθεκτική στις προκλήσεις του μέλλοντος.