De terugkeer naar het oppervlak: waarom het meer dan een trend is

In de afgelopen jaren is het begrip van “oppervlak” in de architectuur, design en zelfs in het dagelijks leven een diepere betekenis gekregen. De trend van “return to the surface” – zoals het op de website van details wordt omschreven – gaat verder dan alleen esthetische keuzes. Het is een filosofische benadering die de nadruk legt op authentieke materialen, handgemaakte details en een terugkeer naar de essentie van bouwen en ontwerpen.

De term “oppervlak” wordt hier niet als een oppervlakkige decoratie gezien, maar als een fundament. Architecten en designers zoals Frank Lloyd Wright of de Nederlandse architectuur van de jaren ’50 en ’60 hebben al lang gepleit voor een terugkeer naar natuurlijke materialen zoals hout, steen en metaal. Deze materialen niet alleen als decoratie, maar als een uitdaging om de ruimte te laten “ademen”. Een voorbeeld hiervan is het gebouw van de Gemeentelijke Archiefdienst in Den Haag, ontworpen door Piet Blom, waar de combinatie van beton en hout het oppervlak niet alleen visueel, maar ook functioneel verrijkt.

Maar het belang van het oppervlak gaat verder dan architectuur. In de modewereld zien we dit in de opkomst van “slow fashion” en het gebruik van herkomstmateriaal. Een voorbeeld is de collectie van de Nederlandse designer Iris van Herpen, die haar ontwerpen vaak uitdrukt door het benadrukken van de textuur en het materiaal zelf. Ook in de interieurontwikkeling wordt het oppervlak steeds belangrijker: het is niet langer alleen het uiterlijk dat bepalend is, maar ook hoe het materiaal reageert met de ruimte, de lucht en het licht.

De terugkeer naar het oppervlak is ook een reactie op de digitalisering van onze wereld. In een tijd waarin alles vaak virtueel en afgebakend lijkt te zijn, wordt het fysieke oppervlak steeds belangrijker. Het biedt een gevoel van veiligheid en authenticiteit. Een voorbeeld hiervan is het gebruik van natuurlijke materialen in de interieurontwikkeling van het Amsterdamse hotel The Hoxton, waar de combinatie van hout en glas het oppervlak niet alleen esthetisch, maar ook een gevoel van continuïteit en verbondenheid creëert.

Wat deze trend echt uniek maakt, is dat het niet alleen een visuele keuze is, maar ook een filosofische houding. Het gaat over het respecteren van materialen en het creëren van ruimtes die niet alleen functioneel, maar ook emotioneel aanspreken. Het is een terugkeer naar een tijd waarin bouwen en ontwerpen niet alleen om efficiëntie ging, maar ook om de kwaliteit van het leven.

De website details speelt hierin een belangrijke rol door deze filosofie te onderzoeken en te delen. Het biedt niet alleen inspiratie, maar ook diepgaande inzichten in hoe we onze omgeving kunnen verrijken met het belang van het oppervlak.

• In 2023 werd het gebouw van het Rijksmuseum Amsterdam heringericht met een focus op natuurlijke materialen, wat een trendsetter was voor het herontwerpen van musea.
• De Nederlandse architectuur van de jaren ’60, zoals het gebouw van de Gemeentelijke Archiefdienst in Den Haag, toont hoe beton en hout samen kunnen functioneren als een uitdaging voor het oppervlak.
• De collectie van Iris van Herpen gebruikt vaak textuur en materiaal als uitdrukking van haar ontwerpen, wat een visuele en tactiele benadering van het oppervlak benadrukt.
• Het hotel The Hoxton in Amsterdam combineert hout en glas om een gevoel van continuïteit en verbondenheid te creëren, wat een voorbeeld is van hoe het oppervlak in de interieurontwikkeling kan worden toegepast.
• De trend van “return to the surface” reageert op de digitalisering van onze wereld door de nadruk te leggen op fysieke materialen en authenticiteit.

De terugkeer naar het oppervlak is meer dan een trend; het is een manier om onze omgeving te verrijken met authentieke materialen en een diepere betekenis te geven aan wat we bouwen en ontwerpen. Het biedt een hoop aan mogelijkheden om onze wereld niet alleen esthetisch, maar ook functioneel en emotioneel rijk te maken.